Często zdarza się, że przedsiębiorca prowadząc w różnych dziedzinach działalność gospodarczą, chce wykorzystać swój transport na przykład w celu dowiezienia swoich pracowników lub swoich maszyn do miejsca wykonywania pracy. Przewóz taki jest zwany niezarobkowym przewozem na potrzeby własne. Przedsiębiorca nie prowadzący firmy transportowej, który chciałby wykonywać przewóz na potrzeby własne, musi uzyskać zaświadczenie. Dokument ten upoważnia do prowadzenia transportu drogowego jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zasady wykonywania przewozu na potrzeby własne oraz uzyskania zaświadczenia określa ustawa z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, która podaje następującą definicję niezarobkowego przewozu drogowego wykonywanego przez przedsiębiorcę:

Przewóz na potrzeby własne

Jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

  1. pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
  2. przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
  3. w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
  4. nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. [art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym]

Przepisy ustawy o transporcie drogowym w zakresie niezarobkowego przewozu drogowego nie stosuje się:

  • przy nieodpłatnym przewozie drogowym osób w przypadku wykonywania go pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą,

  • przy przewozie na potrzeby własne rzeczy, jeżeli przewóz jest wykonywany pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony [art. 3 ust. 1].

Przewóz rzeczy pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym zobowiązuje przedsiębiorcę do uzyskania:

  • zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego [art. 5] albo 
  • zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności [art. 33].

Zaświadczenie na przewóz drogowy na potrzeby własne

Aby wykonywać przewóz drogowy na potrzeby własne należy uzyskać zaświadczenie. Dokument ten potwierdza zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Zaświadczenie zawiera: 

  • nazwę firmy,

  • siedzibę (miejsce zamieszkania) i adres,

  • numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, lub numer identyfikacji podatkowej (NIP), 

  • rodzaj i zakres wykonywania przewozów drogowych na potrzeby własne,

  • rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych.

Przedsiębiorca, który otrzymał zaświadczenie jest obowiązany zgłaszać organowi, który ją udzielił, w formie pisemnej, wszystkie zmiany wyżej wymienionych danych, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

Zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy oraz wypis lub wypisy z zaświadczenia wydaje właściwy dla siedziby przedsiębiorcy starosta na czas nieokreślony. Uprawnia on do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy oraz wypis lub wypisy z zaświadczenia wydaje Główny Inspektor Transportu Drogowego na okres do 5 lat. Uprawnia on do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Dokument ten uprawnia również do wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z rodzajem przewozów w nim określonych.

Wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne niezgodnie z wydanym zaświadczeniem

W przypadku wykonywania międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego niezgodnie z wydanym zaświadczeniem Główny Inspektor Transportu Drogowego odmawia wydania nowego zaświadczenia przez okres 3 lat od dnia upływu ważności posiadanego zaświadczenia.

W przypadku wykonywania krajowego niezarobkowego przewozu drogowego niezgodnie z wydanym zaświadczeniem właściwy starosta, w drodze decyzji, stwierdza nieważność zaświadczenia. Wydanie nowego zaświadczenia jest możliwe po upływie 3 lat od dnia stwierdzenia nieważności poprzedniego zaświadczenia.

Wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia

Podczas kontroli drogowej prowadzonej przez policję lub inspektora ITD kierowca musi przedstawić zaświadczenie potwierdzające wykonywanie przewóz na potrzeby własne. W przypadku, gdy nie ma przy sobie dokumentu, może otrzymać karę zarówno kierowca jak i właściciel firmy. Natomiast za niewyrobienie zaświadczenia grozi kara grzywny. Zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej jest obowiązkowe.

Kiedy wymagana jest licencja 

Art.5 b

1. Podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

  1. samochodem osobowym,
  2. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
  3. taksówką–wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

2. Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie

  1. rzeczy,
  2. osób – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Kto jest zwolniony z obowiązku uzyskania zaświadczenia

Obowiązek uzyskania zaświadczenia o przewozie na potrzeby własne, nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych [art 33 pkt 2]:

  1. w ramach powszechnych usług pocztowych;
  2. przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2019 r. poz. 299 i 303);
  3. przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.

Transport na potrzeby własne, a świadectwo kwalifikacji zawodowej kierowcy

Kierowcą pojazdu na potrzeby własne może być sam przedsiębiorca osobiście wykonujący przewóz lub zatrudnieni przez niego na podstawie umowy o pracę kierowcy. Kierowca pojazdu musi spełnić warunki określone w Art. 39 a Ustawy o transporcie drogowym, czyli mieć uprawnienia do kierowania pojazdem, oraz posiadać:

  1. brak przeciwwskazań psychologicznych i zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;
  2. uprawnienia kierowcy zawodowego, czyli kod 95, uzyskane na podstawie świadectwa kwalifikacji zawodowej kierowcy.
Nie wiesz jaki kurs musisz wykonać aby uzyskać świadectwa kwalifikacji zawodowej?

Skorzystaj z naszej ankiety, która podpowie który kurs jest dla Ciebie

Dokumenty wymagane do niezarobkowego przewozu drogowego 

Zacytowane powyżej przepisy ustawy o transporcie drogowym powodują wiele nieporozumień,

  • zarówno w stosunku do kierowców wykonujących transport drogowy prywatny oraz transport na potrzeby własne w zakresie kwalifikacji kierowcy, formy zatrudnienia oraz używania urządzenia rejestrującego aktywność kierowcy (tachograf),

  • jak i dokumentów wymaganych do wykonywania transportu.

Chcesz się dowiedzieć jak rozróżniać daną formę transportu oraz poznać wiele innych zagadnień nurtujących przedsiębiorcę oraz osoby zarządzające transportem.
Zadzwoń: 📞 +48 18-442-65-65 zorganizujemy odpowiednie szkolenie prowadzone przez wysoko wykwalifikowanych wykładowców w tym czynnego zawodowo inspektora transportu drogowego i specjalistę prowadzącego ewidencję czasu pracy kierowcy.

Stan prawny na dzień 24 lipca 2020 r.